Fokker vliegtuigen (sinds 1919): boeken - historie

Fokker D21 - Fokkers laatste eenmotorige jager

De Fokker D.21 behoorde niet tot de grote jachtvliegtuigen van de Tweede Wereldoorlog, maar voor drie kleine neutrale landen was het het meest talrijk toen ze in 1939 en 1940 door Duitsland en de Sovjet-Unie werden aangevallen.
Dit maakt de D.21 het meest historisch en numeriek belangrijke Nederlandse vliegtuig uit die periode, meer dan de bekende Fokker G.1, die alleen in Nederland werd gebruikt en in mei 1940 niet beter presteerde dan de minder resource-intensieve D.21.
In Finse dienst speelde de D.21 een kleine maar opmerkelijke rol in de geschiedenis, en bleef tot 1944 in de bossen van Oost-Karelië vechten.
Ondanks zijn belang zijn er maar weinig boeken aan de D.21 gewijd. Hoewel kleinere publicaties zijn Nederlandse en Finse dienst hebben behandeld, ontbrak tot nu toe een uitgebreid verslag - van de eerste ontwerpen in 1935 tot de laatste vluchten in 1947.

Specificaties

Fokker G-1 Jachtkruiser (deel 1) - Ontwikkeling

De Fokker G-1 Jachtkruiser was een gevechtsvliegtuig, ontworpen in 1936 door ir. Marius Beeling en Dr.ir. Erich Schatzki. Het toestel combineerde de functies van langeafstandsjager, verkenner en lichte bommenwerper. Dit concept was internationaal in ontwikkeling en leidde tot verschillende vliegtuigontwerpen. De kenmerkende dubbele staartbomen maakten de G-1 direct herkenbaar.
Het Wapen der Militaire Luchtvaart bestelde 36 Fokker G-1's met Bristol Mercury-motoren, die vlak voor de oorlog werden geleverd. In november 1939 volgde een aanvullende bestelling van 26 toestellen met Pratt & Whitney Wasp-motoren. Hiervan werden er tien geproduceerd, waarvan enkele nog in de Meidagen van 1940 werden afgeleverd.
Dit boek is het eerste deel van een driedelige reeks over de Fokker G-1. Samen vormen deze boeken een uitgebreid naslagwerk over dit toestel in de Nederlandse luchtvaartgeschiedenis. Het behandelt het ontwerp, de techniek en de ontwikkeling van de jachtkruiser.

Specificaties

Fokker G-1 Jachtkruiser (deel 2) - Operationele Historie

Dit is het tweede boek in een driedelige serie over de Fokker G-1. Samen bieden deze boeken een compleet naslagwerk over dit vliegtuig in de Nederlandse luchtvaartgeschiedenis. De serie behandelt het ontwerp, de technologie en de ontwikkeling. Dit deel richt zich op de operationele geschiedenis van de Fokker G-1.

Specificaties

Fokker G-1 Jachtkruiser (deel 3) - Techniek van Kop tot Staart

Na de beschrijving van de bouw en inzet van de Fokker G-1 in deel 1 en 2, richt dit derde deel zich op de gedetailleerde constructie van dit bijzondere vliegtuig.
Van de oorspronkelijke ontwerptekeningen van de Fokker G-1 is weinig bewaard gebleven. Dit leidde tot een uitgebreid onderzoek naar de bouw van het toestel. Dit boek is het resultaat van ruim veertig jaar studie naar de constructie van de Fokker G-1 Mercury.
De uitgave bevat honderden met de hand getekende technische illustraties van Jan Broos, aangevuld met tekst en foto's. Sinds de jaren tachtig verdiepte Broos zich in dit onderwerp en bouwde in 1985 een schaalmodel (1: 10) van de G-1. In 1993 werden in Denemarken bouwfoto's van het toestel ontdekt, wat zijn werk versnelde. Vanaf 1997 werkte hij samen met de Stichting Fokker G-1 en maakte circa vierhonderd 3D-tekeningen en "exploded views".
Jan Broos overleed in 2019. Dit boek is gebaseerd op zijn manuscript en illustraties. Het biedt een unieke kijk op de constructie van de Fokker G-1, één van Fokkers mooiste jagers.

Specificaties

Fokker T.8-W

De Fokker T.8-W was een tweemotorige torpedobommenwerper en verkenningsvliegtuig dat op verzoek van de Nederlandse Marine Luchtvaart Dienst (MLD) werd ontworpen. Het was bedoeld voor zowel kustverdediging in Nederland als dienst in Nederlands-Indië.
De T.8-W werd in 1937 ontworpen en markeerde Fokkers overstap naar een nieuwe bouwmethode. In tegenstelling tot eerdere Fokker-vliegtuigen, die een metalen frame hadden met een aluminium voorkant en een met linnen bedekte achterkant, had de T.8-W een volledig aluminium voorkant van de romp, terwijl de centrale romp en vleugels van hout waren gemaakt en de achterkant nog steeds met linnen was bedekt. Dit ontwerp markeerde de overgang naar volledig metalen Fokkers. In totaal werden er 36 exemplaren gebouwd en in dienst genomen bij de MLD.

Dit boek beschrijft de ontwikkeling, technologie en operationele geschiedenis van deze Fokker-watervliegtuigen.

Specificaties

Fokker schoolvliegtuigen en de militaire vliegopleiding 1913-1940

Toen Anthony Fokker in 1919 vanuit Duitsland naar Nederland kwam, nam hij zijn robuuste en betrouwbare vliegtuigen mee. De motoren hadden grote vermogens gekregen en de prestaties waren aanzienlijk verbeterd. De vliegtuigen waren wapens op zich geworden. De vliegtuig werden ontworpen voor een specifieke taak en konden ingezet worden als jachtvliegtuig, verkenner of bommenwerper.
Aan het eind van de oorlog werd het voor leerling-vliegers gevaarlijk, om met de grote vermogens en de enorme wendbaarheid van de moderne vliegtuigen onervaren de lucht in te gaan. Zo ontstond er vraag naar speciaal als lesvliegtuig ontworpen vliegtuigen. Aan het eind van de oorlog ontwierp Fokker de V.43: Fokkers eerste schoolvliegtuig.

Bij Fokker kon U voor elk soort vliegtuig terecht. Naast de D-serie jachtvliegtuigen werd een nieuwe C-serie verkenners, B-serie vliegboten, T-serie torpedo- en bommenwerpers opgezet. Op civiel gebied startte Fokker met de F-serie passagiersvliegtuigen.
Om potentiële klanten aan U te binden was het noodzakelijk om vliegers al vanaf het begin bekend te maken met U producten. Zo werd al direct na de oorlog de S-serie schoolvliegtuigen opgezet. Leerling-vliegers konden zo hun eerste lessen op de S-kisten doen en daarna overstappen op de C.I en de D.VII.

De LVA en de MLD waren de grote gebruikers van de Fokker S-kisten. In het buitenland sloegen de leskisten niet aan. Bij de MLD en de LVA kreeg een complete generatie vliegers de opleiding op de Fokker S.III en de S.IV. De toestellen werden intensief gebruikt. Ze maakten vele noodlandingen en vliegongelukken, en werden meestal weer geheel opnieuw opgebouwd.
Als vervanger werd na vijftien jaar (!) de Fokker S.9 voor beide opleidingen aangekocht. De laatste drie S.9's werden na de oorlog gebouwd. Het werden Fokkers laatste tweedekkers, die nog op de oude gemengde bouwwijze werden gebouwd.

Specificaties

De Fokker D.23 - Een bijzonder experimenteel éénpersoons jachtvliegtuig

Dit boek gaat over het wonderlijke verhaal van ontwerp 155, later de Fokker D-23 genoemd. De vertoning van dit jachtvliegtuig op de tentoonstelling in Parijs van 1938 trok veel belangstelling. Het toestel oogstte lof, maar ook veel commentaar. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog had het toestel slechts 11 vluchten gemaakt, met een totaal van 3 uur en 38 minuten aan vliegtijd. Dit boek tracht de feiten op een rij te zetten en duidelijkheid te scheppen over een fascinerend maar experimenteel jachtvliegtuig.

Willem Vredeling is opgeleid als vliegtuig werktuigkundige. Na vervulling van zijn tweejarige dienstplicht bij 299 squadron is hij in dienst getreden bij Fokker. Hier werkte hij 38 jaar waarvan 20 jaar in de vliegtuigbouw en 18 jaar in de ruimtevaart.
Vanaf zijn in dienst treden tot aan zijn pensionering, verzamelde Willem over Fokker en de Nederlandse luchtvaart. De ontmoetingen met ir. Marius Beeling en zijn rechterhand ir. Frans Stok gaven hem een flinke impuls om niet alleen naar de gerealiseerde Fokker typen te kijken maar ook naar de ontwerpen.
Beeling zei: "Aan de ontwerpen kan je de creativiteit en stand van de technologie van een bedrijf bepalen". Het was natuurlijk heel bijzonder om uit de eerste hand het hoe en waarom van de ontwerpen te achterhalen, als ook het testvliegen en de prototypen.

Specificaties

Fokker S14 Machtrainer

De Fokker S-14 Machtrainer was het eerste Nederlandse straalvliegtuig en de eerste speciaal ontworpen straaltrainer ter wereld. Eerdere toestellen in deze categorie waren slechts tweezitsversies van bestaande jachtvliegtuigen. Fokker verwachtte grote internationale belangstelling, zowel uit NAVO-landen als daarbuiten.

De praktijk verliep anders. Door aarzelende besluitvorming binnen de NAVO, de keuze van de Koninklijke Luchtmacht voor de T-33 voor de gevorderde vliegopleiding en het gebrek aan vertrouwen binnen de directie van Fokker kreeg de S-14 geen echte kans. De bestelling van 20 toestellen door de Nederlandse luchtmacht bleef daarmee vooral symbolisch.

Dit boek geeft een volledig overzicht van de ontwikkeling van de S-14, van de eerste ontwerpen tot heden. Het bevat veel informatie en illustraties die niet eerder zijn gepubliceerd.

Specificaties

Anthony Fokker : The Flying Dutchman Who Shaped American Aviation

Fokker kwam in 1910 per toeval in de luchtvaart terecht als jonge stuntpiloot in Duitsland. Een combinatie van industriële spionage, geluk en bedrog bracht hem vervolgens tijdens de Eerste Wereldoorlog op de been als Duitslands belangrijkste vliegtuigfabrikant, waardoor hij halverwege zijn twintiger jaren multimiljonair werd.
Toen de Duitse revolutie in 1918 en 1919 door het land raasde, vertrok Fokker naar de Verenigde Staten. Hij vestigde zich in 1921 in New York en New Jersey en groeide al snel uit tot 's werelds grootste vliegtuigfabrikant. Het Amerikaanse leger en de marine kochten zijn machines en zijn fabrieken leverden vliegtuigen aan luchtvaartmaatschappijen zoals Pan American en TWA in de beginjaren van het commerciële luchtvervoer.

Ondanks zijn succes stortte zijn imperium echter eind jaren twintig in elkaar na een reeks slecht doordachte zakelijke beslissingen en persoonlijke drama's.
In 1927 vroeg piloot Richard Byrd een Fokker met drie motoren om als eerste non-stop de Atlantische Oceaan over te vliegen. Het vliegtuig raakte echter beschadigd tijdens een testvlucht en Charles Lindbergh was hem voor. Lindberghs solo-avontuur in de Spirit of St. Louis bezorgde hem - en kostte Fokker - een blijvende plaats in de geschiedenisboeken.
Dierikx schetst Fokkers leven en prestaties aan de hand van voorheen onbekende documenten en primaire bronnen.

Specificaties

Fokker D.XXI Aces of World War 2 (Osprey)

De Nederlandse Fokker D.XXI was na de Duitse inval op 10 mei 1940 slechts kort actief, waarbij de meeste van de 28 vliegtuigen op de grond werden vernietigd. De overgebleven toestellen veroorzaakten echter verliezen bij de Luftwaffe.

Het vliegtuig verwierf blijvende roem in Finland tijdens de Winteroorlog 1939-40. Opererend onder zware omstandigheden tegen veel grotere Sovjetkrachten, behaalden de Finse D.XXI's opmerkelijke successen. Het type leverde de eerste "ace in één missie" van de Tweede Wereldoorlog op toen 1Lt Jorma Sarvanto op 6 januari 1940 zes Ilyushin DB-3 bommenwerpers neerschoot.

Tijdens het begin van de Vervolgoorlog in 1941 vlogen de overgebleven Finse D.XXI's luchtverdediging en kustpatrouilles. Later werden ze toegewezen aan verkenningstaken, die ze tot het einde van de vijandelijkheden in september 1944 uitvoerden.

Inhoud: Ontstaan - In dienst - Winteroorlog - Oorlog in het Westen - Veroudering - Bijlagen

Specificaties